الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
72
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
مشتمل بر فنون ارزندهاى بوده و از نحو و لغت و امثال اينها گفتگو كرده است . او پيشواى مطلق پيشوايان عراق بوده و سخن دربارهء او از سوى موافق و مخالف بسيار است ؛ در عين حال دانشوران در گرفتاريها به وى رجوع داشته و بزرگان عراق از سفرهء احسان او بهرهور گرديده و محافل ادبى به وى مفتخر بودند و مدارس علمى از وجود او استفاده مىنموده . ديگران هم از مؤانست او مستفيد مىشدند . لطائف گفتار و شيوايى اشعار او زبانزد عوام و خواص است . از اشعار اوست : ضن عنى بالنزر اذ أنا يقظا * ن و اعطى كثيره فى المنام و التقينا كما اشتهينا و لا * ب سوى أن ذاك فى الاحلام و اذا كانت الملاقاة ليلا * فالليالى خير من الايام - آنگاه كه بيدار بودم از كمترين توجهى نسبت به من خوددارى مىورزيد هرچند در خواب بيشتر از آنچه مىپنداشتم به من ارزانى داشت و آنچه را كه در نظر داشتيم كاملا از وى استفاده نموديم . - آرى عيبى نيست هرگاه آنچه را از وى بهره گرفتهايم در خواب بوده باشد . - هرگاه ملاقات ما در شب اتفاق بيفتد شكى نيست كه شبها از روزها بهتر خواهد بود .
--> - و درر ديدهام ، نسخهاى بوده كه اجازهاى از سيد فضل اللّه راوندى بر آن نگارش يافته و اين نسخه از جمله كتابهاى شيخ حسن بن شهيد ثانى مىباشد و در آخر همان نسخه ملحقات بسيارى از فوائد و مسائل ضميمه بوده و ممكن است اين ملحقات در ديگر نسخهها وجود نداشته باشد و اين نسخه از صحيحترين و بهترين نسخههاى غرر و درر بشمار مىرود و خطوط بسيارى از علما بر آن ديده مىشود و بيشتر عبارات آن اعرابگذارى شده است . هماكنون همان نسخه نزد نوادهء شهيد ثانى موجود مىباشد از جمله تعليقاتى كه بر آن نسخه نوشته است ، تعليقهء سيد امام ضياء الدّين فضل اللّه راوندى است و در بعضى از مواضع ، بلكه نزديك به نيمى از آن نسخه عبارت « به خط مولانا ضياء الدّين ( دام علاه ) نوشته است كه مواضع اشكالاتى كه در آن ديده شده از آغاز تا انجام با نسخه شيخ ابو الصلاح حلبى ( ره ) - كه بر خود سيد خوانده شده - مقابله و تصحيح شده و با علامت صاد مواضع اشكال و اختلاف تعيين گرديده است » .